2018-2 Banner geloof hoofdpagina

Heb je vijanden lief

Er zijn omstandigheden waarin we denken dat het ver boven onze menselijke vermogens ligt Christus’ gebod om je vijanden te vergeven en ze zelfs lief te hebben na te leven. Toch is de Heer Jezus hierover onvoorwaardelijk.
Hij roept ons op: „ Bemint uw vijanden en bidt voor wie u vervolgen, opdat gij kinderen moogt worden van uw Vader in de hemel, die immers de zon laat opgaan over slechten en goeden en het laat regenen over rechtvaardigen en onrechtvaardigen. Want als gij bemint die u beminnen, wat voor recht op loon hebt gij dan? Doen de tollenaars niet hetzelfde? En als gij alleen uw broeders groet, wat voor buitengewoons doet gij dan? Doen de heidenen dat ook niet? Weest dus volmaakt, zoals uw Vader in de hemel volmaakt is.” (Mt. 5, 44-48).

Vraag en er zal je gegeven worden

God de Heer houdt van alle mensen met een onvoorwaardelijke liefde. Hij verlangt ernaar dat wij Zijn liefde zouden aanvaarden en vraagt dat we haar zouden doorgeven aan anderen, ook aan onze vijanden. Dit wordt slechts mogelijk als we geloven in de enige effectieve manier om het kwaad te overwinnen, nl. een persoonlijke ontmoeting met Christus in ons dagelijks oprecht gebed en de aanvaarding van de gave van Zijn liefde – de persoon van de H. Geest. De Heer Jezus wil werkelijk dat we Hem geheel vertrouwen en met Hem omgaan als met de persoon die het dichtst bij ons staat, onze grootste schat en de liefde van ons leven. Dan zullen wij, zoals ook Hij deed, met de kracht van Zijn liefde, onze vijanden kunnen beminnen en iedereen alles kunnen vergeven. Het vermogen om vijanden te vergeven en lief te hebben is een gave.

De liefde en de vergevingsgezindheid zijn de vrucht van het echte geloof en de vereniging met Christus in het gebed en de sacramenten

We zullen deze zeker ontvangen wanneer we er oprecht om vragen. De Heer Jezus geeft ons de zekerheid: „ Vraagt en u zal gegeven worden; zoekt en gij zult vinden; klopt en er zal worden opengedaan. 1Want al wie vraagt, verkrijgt; wie zoekt, vindt; en voor wie klopt, wordt opengedaan. 1Is er soms onder u een vader die aan zijn zoon een steen zal geven, als deze hem om brood vraagt? Of als hij om vis vraagt, zal hij hem toch in plaats van vis geen slang geven? 1Of als hij een ei vraagt, zal hij hem toch geen schorpioen geven? 1Als gij dus, ofschoon ge slecht zijt, goede gaven aan uw kinderen weet te geven, hoeveel te meer zal dan uw Vader in de hemel de heilige Geest geven aan wie Hem erom vragen” (Lc. 11, 9-13).

De liefde en de vergevingsgezindheid zijn de vrucht van het echte geloof en de vereniging met Christus in het gebed en de sacramenten. Liefde en vergeving komen ten volste tot uitdrukking in het gebed. We moeten altijd bidden voor hen die ons kwaad hebben gedaan en die we moeten vergeven. We kunnen zeggen dat het gebed liefde in actie is. Het is immers de vervulling van Christus’ gebod: „ Bemint uw vijanden, doet wel aan die u haten, zegent hen die u vervloeken en bidt voor hen die u mishandelen” (Lc. 6, 27-28). Christus zegt: „ Hebt ge iets tegen iemand, terwijl ge staat te bidden, vergeeft het dan, opdat ook uw Vader in de hemel u uw tekortkomingen moge vergeven” (Mc. 11, 25).

Wanneer je bidt voor je vijand of voor iemand die je moet vergeven, beeld je de persoon in voor wie je wilt bidden en Jezus die naast hem of haar staat. Bid dan met de woorden:

„Heer Jezus, ik vergeef…………. (vermeld de naam van de persoon die je wilt vergeven), omdat Jij mij steeds al mijn zonden vergeeft. Ik wil hem/haar liefhebben met dezelfde liefde waarmee Jij mij en hem/haar bemint. Genees de wonden van mijn hart en bevrijd mij van alle negatieve gedachten en gevoelens over………… (vermeld de naam van de persoon), die spontaan in mijn geest opkomen. Ik vraag Je, Heer, dat ik altijd het kwaad zou overwinnen met liefde en vergeving zoals Jij steeds kunt liefhebben en vergeven. Omdat Je mijn welzijn en geluk nog meer verlangt dan ikzelf, vraag ik Je dat ook ik datzelfde zou willen voor……….. (vermeld de naam van de persoon). Heer, moge Jouw liefde door mijn hart stromen voor hem/haar. Bevrijd hem/haar van alle kwaad en breng hem/haar tot het volle geluk”.

Een grote hulp is het gebruik van de verbeelding, het oproepen in de herinnering van bepaalde pijnlijke gebeurtenissen en het uitnodigen van Jezus om daar aanwezig te zijn en te genezen waar er moeilijke en gebroken intermenselijke relaties voorkomen. Probeer tijdens je gebed in je verbeelding Jezus te zien die verenigd is met de persoon die je wilt vergeven. Na zo’n gebed geneest de Heer Jezus jullie wederzijdse relatie volledig.
Het zou raadzaam zijn op een kaart de namen te schrijven van hen aan wie je vergeving wilt schenken en die je dagelijks in je gebed wilt aanbevelen aan de barmhartigheid van God.

Slechts één manier van verweer tegen het kwaad is doeltreffend

Vergeving betekent niet vergeten of uit het geheugen wissen. Het betekent ook niet dat de persoon die het kwaad beging geen verantwoordelijkheid draagt. De persoon aan wie ik vergeving schonk, is nog steeds verantwoordelijk voor zijn zonden ten overstaan van God, zichzelf en de mensen. Door te vergeven, geef ik geen absolutie aan de dader want alleen Christus kan dat doen. Ik stel hem ook niet vrij van verantwoordelijkheid. Ik vergeef: dat betekent dat ik het kwade overwin door het goede, dat ik op ieder onrecht en schreeuwende onrechtvaardigheid antwoord met liefde en vergeving. Dit is de logica van de inwerking van Christus en Zijn volgelingen.

Laat u niet overwinnen door het kwade, maar overwint het kwade door het goede

Dit is de enige doeltreffende wijze van bescherming en strijd tegen het kwaad, in het bijzonder tegen het kwaad dat gepleegd wordt door mensen die geen enkel berouw of teken van bekering tonen en die „ vervuld zijn van allerlei ongerechtigheid, boosheid, hebzucht en slechtheid; vol nijd, bloeddorst, tweespalt, bedrog en kwaadaardigheid. Roddelaars zijn het, lasteraars, haters van God, vermetel, verwaand, protserig, vindingrijk in het kwaad, ongehoorzaam aan hun ouders, onverstandig, onbestendig, zonder liefde en zonder mededogen” (Rom. 1, 29-31).

Het Woord van God is hier absoluut ondubbelzinnig: het kwaad kan alleen overwonnen worden door liefde en de bescherming ertegen kan slechts met de kracht van de vergeving: „Zegent hen die u vervolgen; ge moet ze zegenen in plaats van ze te vervloeken (…). Vergeldt niemand kwaad met kwaad. Hebt het goede voor met alle mensen. Leeft voor zover het van u afhangt met alle mensen in vrede. Wreekt uzelf niet, geliefden, maar laat het over aan Gods gerechtigheid; er staat immers geschreven: Mij komt de wraak toe, Ik zal vergelden, zegt de Heer. Als uw vijand honger heeft, geeft hem te eten. Als hij dorst heeft, geeft hem te drinken. Zodoende zult gij vurige kolen op zijn hoofd stapelen. Laat u niet overwinnen door het kwade, maar overwint het kwade door het goede” (Rom. 12, 14.17-21).

Als ik op het kwaad dat mij werd aangedaan niet antwoord met liefde en vergeving, dan zal het kwaad controle over mij krijgen en zal dit voor mij een grote nederlaag zijn. Niet vergevensgezind zijn wijst eigenlijk op een tekort aan verlangen naar het goede, het tegenovergestelde van de liefde en dus een zekere vorm van haat. Wanneer ik kwaad met kwaad beantwoord, haat met haat, dan word ik een slaaf van de zonde en open ik voor de duivel de weg om mijn leven te dirigeren. Egoïsme komt aan het woord en kwade emoties beginnen mij te sturen. Christus roept ons op om voor elkaar het goede te willen. Als iemand ons onrechtvaardig kwaad doet en wij koesteren tegen hem diepe wrok, verbittering en woede, dan geven we toe aan haat. Zo worden we dan een tussenpersoon van de krachten van het kwaad. Die zullen ons voor zich innemen en ons omhullen in duisternis. Indien we daarentegen het onrecht dat ons aangedaan werd, beantwoorden met liefde en vergeving, worden we vrij en heeft satan geen toegang tot onze inwendige vesting.

De gezondste reflex ter verdediging van zichzelf

De hedendaagse geneeskunde stelt duidelijk vast dat woede, haat, wrok, verdriet en verbittering als gevolg van een gebrek aan vergevingsgezindheid, zo’n grote stress veroorzaken dat die aan de oorsprong ligt van vele onregelmatigheden in de biochemische processen in ons organisme en daarmee een aandeel heeft in de ontwikkeling van vele ziekten. Zo is dus ook vanuit medisch oogpunt de vergeving van alles aan iedereen, zonder wraak, wrok, woede en verbittering te koesteren de gezondste reflex om jezelf te verdediging.

Vergeving brengt echte vrijheid omdat ze ons lijden verenigt met dat van Christus

Dit is de bevestiging van het evangelisch principe om zich niet te laten overwinnen door het kwaad, maar over het kwade te zegevieren door het goede. Door te vergeven verhinder ik de toegang van zulke vernietigende boze krachten als haat, wraakzucht, vijandigheid of woede, tot mijn persoonlijkheid. Deze krachten van het kwaad brengen schade toe aan onze gezondheid in al haar dimensies: geestelijk, psychisch en lichamelijk. Als je Jezus vertrouwt, besluit om te leven volgens het gebod van de liefde en iedereen alles vergeeft, dan zal de Heer Jezus je genezen en word je Zijn helpende medestander bij de genezing van andere mensen. Tijdens Zijn doodsstrijd aan het kruis was vergeving het antwoord van Christus op de felste haat en zonde: „Vader, vergeef het hen, want zij weten niet wat zij doen” (Lc. 23, 34).

Vergeven betekent in de waarheid staan en de gebeurtenissen, de wereld en de anderen zien in het licht van de liefde van Jezus, d.w.z. zoals deze werkelijk zijn. Vergeven betekent aan Jezus de toelating geven dat Zijn liefde in ons werkzaam is en via onze persoon onze vijanden bereikt. Vergeving brengt echte vrijheid omdat ze ons lijden verenigt met dat van Christus. Dan kunnen we met de woorden van de H. Paulus zeggen: „ Op het ogenblik verheug ik mij dat ik voor u mag lijden en in mijn lichaam aanvullen wat nog ontbreekt aan de verdrukkingen van de Christus, ten bate van zijn lichaam, dat is de kerk” (Kol. 1, 24). Het is voor jou van het grootste belang dat je nu besluit alle mensen die jou kwaad hebben aangedaan, te vergeven. Vraag aan Christus de genade om de beslissing tot vergeving te nemen. Slechts dan zal in jouw leven het proces van innerlijke genezing en verzoening beginnen. De Heer Jezus vraagt je deze bewuste wilsdaad die uitgedrukt wordt met de woorden: „Met heel mijn hart verlang ik ernaar die persoon te vergeven die me kwaad heeft aangedaan”.

Het kan gebeuren dat er in een dergelijke situatie negatieve gevoelens naar boven komen. Toch telt dan de wilsbeslissing en niet de gevoelens. Vergeving voltrekt zich onafhankelijk van je gevoelens; ze is reeds een feit op het ogenblik dat we de beslissing tot vergeving nemen. Belastende gevoelens moet je, telkens wanneer ze opkomen, afstaan aan Jezus. Iedereen die zich verbindt met Jezus, liefheeft en vergeving schenkt, heeft deel aan Zijn overwinning op satan, de hel en de dood en ervaart dus reeds hier op aarde de vreugde van de Verrijzenis.

Pater M. Piotrowski TChr